Bron: Fokke en Sukke (n.a.v.)
Plantersnamen in Suriname in 1853
Het is misschien geen heel aantrekkelijke titel voor een bericht over voornamen, maar ik vond het wel aardig om te zien hoe de eigenaren van plantages in Suriname hun kinderen noemden, anderhalve eeuw geleden.
In de Almanak voor de Nederlandsche West-Indische Bezittingen en de Kust van Guinea voor het jaar 1856 worden de namen gegeven van de 366 kinderen die in 1853 in onder meer Suriname werden geboren.
In werkelijkheid werden er natuurlijk veel meer kinderen geboren, maar nageslacht van werknemers en slaven op de plantages werd niet in dergelijke almanakken geregistreerd*. De Lijst der Geborenen in 1853 betreft kinderen van plantageeigenaren en andere ‘notabelen’.
Opvallend is dat meisjes vaak dezelfde naam krijgen: een derde van hen heet Johanna, Henriette, Maria, Carolina, Anna of Elisabeth.
Ook Jacoba, Christina en Sophia komen minstens vijf keer voor, terwijl Amalia, Helena, Rebecca, Charlotte, Geertruida, Jeane, Josephina, Mietje, Petronella, Sophie, Susanna en Wilhelmina ieder drie of vier keer in de lijst staan.
Verderop in de lijst staan nog wel een paar interessante meisjesnamen die vandaag de dag wat ondergewaardeerd, of ronduit onbekend zijn in Nederland:
- Abigael
- Ada
- Cato
- Cofsiel
- Constance
- Eleonora
- Georgeann
- Hortense
- Keetje
- Lena
- Lidia
- Louise
- Lunette
- Merry
- Monkie
- Philippine
- Prinstina
- Valentine
Bij de jongens zijn de meest voorkomende namen nog steeds redelijk in trek als doopnaam of tweede naam: Johannes, Jan, Marius, Frederik, Jacobus, Johan, Abraham, Christiaan, Gerhardus, Hendrik en Jacob. Opvallend is de hoge notering van Julius, een naam die decennialang uit beeld is geweest en pas sinds een paar jaar weer hoog in de toplijsten staat.
Vrijwel alle Engelse en Franse voornamen die meerdere keren voorkomen in de lijst zijn anno 2009 obscure keuzes geworden: George, Charles, Henri, John, Eduard, Francois, Richard.
Zijn er nog ‘nieuwe’ jongensnamen in de lijst, die wel weer wat vers bloed kunnen gebruiken? Sommige zijn misschien niet meer geschikt voor hergebruik, maar wel amusant:
- Alexis
- Arthur
- Benjamin
- Boutus
- Cajus
- Carel
- Emilius
- Isaac
- James
- Jule
- Juriaan
- Mozes
- Salomon
Ik vond overigens ook nog wat tweelingen in het bestand: best een opgave in die tijd! Blijkbaar was kiezen voor de naam Johanna een must.
- Catharina Jacoba & Rebecca Rosalia
- Johanna Carolina & Maria Stephanie
- Johanna Helena & Johannes Eduard
- Johanna Henriette & Louisa Christina
Zit er iets voor jullie tussen? Ik doe… Lidia en Arthur. Omdat dat ‘echte’ namen zijn die te weinig gebruikt worden.
Bron: Lijst op het Forum Surinaamse Genealogie, geplaatst door Patienta Wadily Wijnhard, wiens voorouders in slavernij werden gehouden. Hij heeft samen met zijn Poolse vrouw Dorota onder meer een dochter Tijgerlelie. Wat een rijkdom aan namen!
* Er zijn wel namen van slaven geregistreerd en terug te zoeken, onder meer via het Nationaal Archief, dat gegevens heeft gedigitaliseerd uit zogenaamde borderellen en emancipatieregisters.
Echt ouderwetse namen
Er is al een hoop geschreven over ‘retronamen’: vooral meisjes krijgen steeds vaker vooroorlogse roepnamen als Fiene, Keesje en Julie. Maar eigenlijk zijn dat eerder ouderwets voelende namen dan hoe onze (over)grootmoeders echt heten of heetten.
Ik bedoel: hoeveel ‘jonge’ mensen ken je die Riek, Ans, Jannie, Corry of Coba heten? Het is daarom des te grappiger om te lezen over Spijkers en Spijkers, een modeontwerpende tweeling uit Arnhem, met de fantastische namen Truus en Riet. Geboren in 1970.
Het is wachten op de eerste ouders die het aandurven om ‘echte’ retronamen te geven. Kijk eens op de verjaarskalender op je moeders wc en noteer de (roep)namen van haar tantes en buurvrouwen. Ik ben benieuwd naar een lijstje authentieke, in het echt gebruikte ouderwetse namen. En ik wil ook wel weten of jullie klaar zijn voor een dochter Toos, Bep, Rie, Dien.
Indonesische ouders kiezen natuurnamen
Het grootste deel van de bevolking van Indonesië is moslim en het was de afgelopen jaren mode om je kind een Arabische naam te geven. Dat gebeurt niet zo strikt als onder moslims in (bijvoorbeeld) Nederland, die vooral voor traditionele namen kiezen.
Ika Karlina Idris (25) bijvoorbeeld koos onlangs voor Mikail Azka Wijaya, onder invloed van de dood van popster Michael Jackson, die naar verluidt een bekeerde moslim zou zijn geweest.
De afgelopen tijd boren ouders echte nieuwe bronnen aan. Zoals veel Nederlanders kiezen voor Luna, Storm of Bloem, zo kiezen steeds meer Indonesische ouders voor natuurnamen, daarmee terugkerend naar hun roots.
Populaire namen zijn Bintang (‘ster’), Langit (‘lucht’), Angkasa (‘ruimte’) en Bumi (‘aarde’), aldus Ayahbunda hoofdredacteur Tenik Hartono.
Scriptschrijvers Ginatri S. Noer en haar echtgenoot Salman Aristo uit Jakarta noemden hun dochter Biru Langit Fatiha Argiputri. Biru Langit betekent ‘blauwe lucht’, terwijl Fatiha het openingsvers van de koran is. Al met al kun je de naam volgens Biru’s moeder lezen als ‘het begin van een zonnige dag’, daarmee refererend aan hun verlangen naar een minder door smog vervuilde woonplaats.
Ze voegt eraan toe dat ze wel vijf kinderen kent die Langit heten. “Misschien hebben de ouders zich laten inspireren door de film Banyu Biru (‘blauw water’).”
Tekenaar Kelik Wicaksono en zijn vrouw weten al dat ze hun kind Senyumpagi gaat noemen: ‘ochtend lach’. “Ik word helemaal blij om iemand te hebben die naar ons lacht en ons aan het lachen maakt als we ’s ochtends wakker worden.”
NRC baby’s zomer 2009
Vers van de NRC site, de hockeynamen van de afgelopen maand:
Berend Teun Arnoud (Fleur & Erik)
Bram Michaël Francies (Fieke & Maarten), Emilie en Joris
David Pieter (Hester & Ariel), Sarah
David Diederik Alexander (Laura & Diederik)
Diederik Quirijn Ridder (Elisabeth & Dennis), Damiaan, Olivier en Charlotte
Eiso Bastiaan Willem (Naud)
Feike Willem Hessel (Marjolein & Michiel)
Floris Robert (Tijn)
Guustaaf Nicolaas ‘Guus‘ (Nicoline & Dennis), Valentijn en Julius
IJsbrand Jochem Alexander (Floor & Gijs), Splinter en Balthasar
Jelle Jan (Margriet & Bernard)
Job Michaël (Masja & Peter), Eva
Victor Renger Hugo ‘Kick‘ (Madelien & Christiaan)
Klaas Pieter Jan (Fransien & Derck Jan), Douwe en Evelien
Koen Philip Maurits (Marije & Willem), Sophie en Bram
Mauk Berend Emile (Pauline)
Max Patrice Louis (Carol Ann & Floris), Tom
Mike Carl Clement (Hanneke & Leendert-Jan), Duco
Olivier Nico Lodewijk (Nathalie & Menno), Michiel en Lieve
Olivier Hessel Arie (Sandra & Cees), Julius en Marnix
Oscar Hugo Coenraad (Jantina & Hugo), Lucas
Reinier Diederick Emile (Iris-Marije & Pieter)
Rijk Jacob Harmen (Christianne & Sander), Willem en Julius
Simon (Maartje & Ward)
Thijs Willem (Florentine & Floris)
Tijn Alexander Eduard (Agnes & Leon)
Tim Roelof Gerard (Daphne & Rolf) Denne
Titus Justus (Oda & Just), Siebe en Jikke
Tobias (Yvette & Henri), Victor
Tom Mick (Judith & Geert-Jan), Mats
Korstiaan Thomas Willem ‘Tommy‘ (Ellen & Kors), Emma en Julia
Valentijn Cornelis (Barbara & Frits)
Victor Leonardo (Vanessa & Joost), Lula en Felix
Wiebe Hendrik (Mariet & Roel)Anna Eva (Hannah & Joost), Sarah
Aukje Annigje Harma (Antoinette & Wim)
Bregje Sophia (Charlotte & Jean-Pierre)
Carmen Isabelle Victoria (Sarah & Nicolaas)
Dominique Aimée Zoë Sophie (Cune & Peter), Philippe en Valentine
Elske Marjet (Jetty & Laurens), Lieke en Pieter
Emilie Milou Hedwig (Floortje & Jaco), Sophie en Stein
Feija Jitte (Heske & Lennart), Benten
Feline Sofie (Pauline & Sebastian), Maro
Fenne Anna (Ellen & Gabe)
Floor Nica Sanne (Marjolein & Jan Willem), Tijn
Hannah Sophie Marion(Martine & Robert), Jasper en Thomas
Jacqui Caroline Elizabeth (Annique & Diederik)
Janne Charlotte Gemma (Juul & Raymond)
Liliane Suzanna (Liselot & Wopke)
Lieve Rosalie Nelly (Mauk)
Livia Julie (Bionda & Mark), Izzie
Livia Aleid Cis (Maaike & David), Felip en Anna
Margot Anne Afien (Fenna & Victor)
Marieke Lea (Eline & Dick), Teun
Mijntje Maria Beer (Maaike & Bardo)
Noa Julia (Jolanda & Edwin), Anne Fleur
Phaedra Elisabeth Adriana (Jose & Erik Klaas)
Roosmarijn Philippine Elisa Marianne (Christel & Sidney), Tijn, Jip en Gijs
Sara Lisa ‘Saar‘ (Quirine & Hans), Floortje
Stéphanie Cornelie Maria (Nanette & Marnix), Felicia
Mijn favoriete combinaties zijn dit keer Victor Leonardo (ik weet het: Leonardo is zoooo fout, maar het ‘loopt’ zo lekker samen) en Carmen Isabelle Victoria.